ابراهيم عاملي ( موثق )

255

تفسير عاملي ( فارسي )

آنچه بخواهيم از خوشى و ناگوارى ايجاد مىكنيم . مجمع : جمله ى دوّم چند معنى شده است : 1 - عدّه اى گفته‌اند مقصود : احكام ناسخ و منسوخ است ، 2 - آنچه مباح است و جزائى ندارد محو مىشود ، و آن اطاعت و معصيت كه ثواب و عقاب دارد ثبت مىشود ، 3 - بعضى گناهان را بفضل خود محو مىكند و بعضى را به عدالت خود اثبات مىكند ، 4 - عدّه اى گفته‌اند : شامل همه ى سرنوشتها است چه روزى چه عمر چه سعادت چه شقاوت آنچه را كه بخواهد محو مىكند يا اثبات مىكند ، و از پيشوايان ما نيز در دعاشان اين معنى نقل شده مثل : « ان كنت كتبتنى فى الاشقياء فامحنى » ، 5 - گرفتاريهاى روزانه است كه معيّن شده است و بدعا و صدقه محو مىشود ، 6 - بوسيله ى توبه گناهان محو مىشود ، و بجاى آن نيكيهائى برقرار مىشود ، 7 - قرون و دورانى محو مىشود و دورانى ديگر مقرّر مىشود . كشف نوشته : از دل خائف ريا مىسترد و يقين مىنهد ، از دل راجى اختيار مىسترد تسليم مىنهد ، از دل محبّ رسوم انسانيّت مىسترد شواهد حقيقت مىنهد از شاهد بنده ميكاهد و از شاهد خود مىفزايد تا چنان كه باوّل خود بود به آخر هم خود باشد ، پير طريقت از اينجا گفت : الهى جلال عزّت تو جاى اشارت نگذاشت محو و اثبات تو راه اضافت برداشت تا گم گشت هر چه رهى در دست داشت الهى زان تو ميفزود و زان رهى مىكاست تا آخر همان ماند كه اول بود راست . در تفسير حسينى در دنباله ى نقل اين گفته از كشف الأسرار اين رباعى را نوشته است : محنت همه در نهاد آب و گل ماست پيش از دل و گل چه بود آن حاصل ماست در عالم غيب خانه اى داشته ايم رفتيم بدان خانه كه سر منزل ماست ولى در كشف الأسرار كه تازه چاپ شده است شعر دوّم نوشته نيست . « وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ » 39 ابو الفتوح : يعنى لوح محفوظ . و « امّ » در هر چيز اصل آن است . مجمع : ابن عبّاس از كعب الأحبار معنى امّ الكتاب را پرسيد او بجواب گفت :